Bibliografy

Bibliografie

Quist

‘De duvel mei my helje,’ seit Julius Quist, learaar Dúts oan in Gymnasium yn Ljouwert, tsjin syn rektor wannear’t dy him foarstelt om wat betider mei pensjoen te gean.

It is in útspraak mei gefolgen. Sa gau as er beslút om it adfys dochs mar op te folgjen en ûnderweis nei skoalle ta net útsjocht by it oerstekken, wurdt er oanriden. Fysyk rekket er yn in koma, mar syn geast slagget it om oerein te kommen en de oerstek ôf te meitsjen. Oare kant strjitte wennet ommers in frou dy’t er út it rút fan syn lokaal wei withoefaak seach.

Wat folget is in Faustiaanse reis dy’t him fan Ljouwert nei Harns ta fiert. Oeral ûnderweis, oft it no yn Weidum, Jorwert, Baard, Winsum, Tsjom of Hitsum is, wurdt er konfronteard mei syn ferline, al is it Quist net altyd dúdlik wat de wûnderlike figueren dy’t er tsjinkomt presys fan him wolle...

Beskikberens (Liever de Nederlandstalige versie? Zie elders in deze bibliografie)

ynfo / info

Quist

‘De duivel mag me halen,’ zegt Julius Quist, leraar Duits aan een Gymnasium in Leeuwarden, tegen zijn rector wanneer die hem voorstelt met vervroegd pensioen te gaan.

Het is een uitspraak die niet zonder consequenties zal blijven. Zodra hij besluit om het advies toch maar op te volgen en onderweg naar school niet uitkijkt bij het oversteken, wordt hij aangereden. Fysiek raakt hij in een coma, maar zijn geest trekt zich daar weinig van aan, krabbelt op en bereikt de overkant van de straat. Daar woont immers de vrouw die hij, staand voor het raam van zijn leslokaal, al zo vaak zag.

Wat volgt is een Faustiaanse reis die hem van Leeuwarden naar Harlingen voert. Overal onderweg, of het nu in Weidum, Jorwerd, Baard, Winsum, Tzum of Hitzum is, wordt hij geconfronteerd met zijn verleden, al is het Quist niet altijd duidelijk wat de wonderlijke figuren die hij ontmoet precies van hem willen...

Beschikbaarheid (Leaver de Fryske ferzje? Sjoch fierderop yn dizze bibliografy)

ynfo / info

Heech Tymo, sjoch omheech (2018)

Tymo syn mem is in Frou Sûnder Man. No tinkt se dat se miskien wol in leuke nije freon fûn hat. Ferdy hat in kanarjegiele auto en leit de hiele dei te luilakjen op de bank dêr’t Tymo sa graach op sitte mei om te gamen. Dêrom wol Tymo dy nije flam fan syn mem sa gau mooglik ta de doar út wurkje.

Tagelyk wurdt it no echt tiid dat se in leukere freon fynt, tinkt er. Mar hoe moat er dat oanpakke? En dan komt der in nij jonkje by Tymo yn de groep. Dy’t in hiel spannende Heit Sûnder Frou hat, in echte keunster dy’t bylden sa grut as in reus makket. Soe dy net mei syn mem wolle? Al gau komt Tymo derachter dat it allegear net sa maklik is, hielendal as Bahar neist him te wenjen komt.

‘Heech Tymo, sjoch omheech’ is in boek foar lyts en grut, jong en âld, oer fleur en fertriet, it trochbrekken fan grinzen en ûntdekke wa’t je binne, skreaun mei humor en oant de ein ta spannend.

Resinsjes

Besprekside Tante Tjits: ‘Ik kin jim oanriede: doch it boek gewoan iepen en begjin. Krijst gjin spyt!

Beskikberens

ynfo / info

In aap klimt út 'e beam (2017)

Bobo de aap is ûntsnapt út ’e dieretún om him nei wenjen te setten yn ’e bosk. Dêr is er sûnder it te wollen tsjûge fan in frijpartijtsje yn ’e fiver. Hy klimt út syn beam, siket wat klean byelkoar om ferklaaid as minske de wrâld yn te lûken. Even letter wurdt er opfongen troch de ôfkeurde learaar Norbert Schnabel, dy’t him yntroduseart by in nije, populistise beweging.

Dan giet it rap. Mei Donald Trump as ljochtsjend foarbyld dûkt Bobo op yn populêre praatprogramma’s, rjochtet er út ’e snackbar fan Harrie Kroket wei in buertwacht op, komt er yn ’e kunde mei Spûky, de meast ûnsjogge hûn fan it lân, beswykt er foar de ferliedingen fan ’e leafde om it mei allerhanne dubieuze útspraken úteinlik te skoppen ta listlûker fan de Nije Partij.

‘In aap klimt út ’e beam’ is in mei faasje en humor skreaune satire, mar ek in bitend kommentaar op in maatskippij dêr’t ûnfrede foar master opslacht en de waan fan ’e dei regeart.

Resinsjes

Schrijverspunt: ‘Een heerlijk, vlot geschreven boek.’

Boenda: ‘Je weet niet wat je leest, een fantastische satire!’

Leeuwarder Courant: ‘In kostlike satire oer polityk en hoe't minsken besoademitere wurde wolle.’

Friesch Dagblad: ‘In eigentiidske kombinaasje fan satire en fabel, skreaun mei faasje en humor.’

De Moanne: ‘Om echte satire kun je weliswaar lachen, maar je haalt er ook je ziel aan open. De humor van de satiricus bijt en strooit zout in wonden. Tiemersma doet dat ook, met veel gebruik van absurdisme en humor.'

Beskikberens (Liever de Nederlandstalige versie? Zie elders in deze bibliografie)

ynfo / info

Een aap klimt uit de boom (2017)

Bobo de aap is ontsnapt uit de dierentuin om te gaan wonen in het bos waar hij ongewild getuige is van een vrijpartijtje. In een opwelling besluit hij zijn boom te verlaten, zich te ontfermen over de kleren om zich uit te dossen als mens. Even later wordt hij opgevangen door de afgekeurde leraar Norbert Schnabel, die hem in contact brengt met een nieuwe populistische beweging.

Dan gaat het snel. Met Donald Trump als lichtend voorbeeld duikt Bobo op in populaire praatprogramma's, richt hij vanuit de snackbar van Harrie Kroket een buurtwacht op, maakt hij kennis met enkele onverwachte kwaliteiten van Spooky, de lelijkste hond van het westelijk halfrond, bezwijkt hij voor de verleidingen van de liefde, om het uiteindelijk met zijn dubieuze uitspraken tot lijsttrekker van de Nieuwe Partij te schoppen.

‘Een aap klimt uit de boom’ is een moderne en met vaart en humor geschreven satire, maar ook een bijtend commentaar op een samenleving waarin onvrede de boventoon voert en de waan van de dag regeert.

Recensies

Schrijverspunt: ‘Een heerlijk, vlot geschreven boek.’

Boenda: ‘Je weet niet wat je leest, een fantastische satire!’

Leeuwarder Courant: ‘Een kostelijke satire over politiek en hoe mensen besodemieterd willen worden.’

Friesch Dagblad: ‘Een eigentijdse combinatie van satire en fabel, geschreven met vaart en humor.’

De Moanne: ‘Om echte satire kun je weliswaar lachen, maar je haalt er ook je ziel aan open. De humor van de satiricus bijt en strooit zout in wonden. Tiemersma doet dat ook, met veel gebruik van absurdisme en humor.'

Beschikbaarheid (Leaver de Frysktalige ferzje? Sjoch fierderop yn dizze bibliografy)

ynfo / info

Ik bedoel mar! (2016)

Sechstjin ferhalen dy’t mei ynmoed beheard wurde troch in pensjonearre kondukteur, dat is de ferhalebondel ‘Ik bedoel mar!’ yn in nutedop.

It binne ferhalen dêr’t minsken yn konfrontearre wurde mei de ferrassingen dy’t it bestean yn ’t fet hat. Faak lykje it mar lytse foarfallen, lykas in busreiske troch de Pyreneeën oer wegen dy’t like smel binne as dat de bus breed is. Of nim de jongkeardel dy’t, ûnderweis nei syn wurk yn in muzykkafee, in filmke makket fan twa sjoppende froulju en der úteinlik achter komt dat neat is wat it liket. Dat lêste giet absolút ek op foar in bekende skriuwer dy’t ûnderweis nei in lêzing yn Bûtenpost kidnapt wurdt.

De ferhalen litte sjen hoe’t it bestean bytiden fan tafallichheden oanelkoar hinget, wêrby’t it oan de personaazjes yn dit boek is om in oplossing te finen. De toan yn de ferhalen is licht holden, humor en earnst geane hân yn hân, krekt sa’t it yn it ‘echte’ libben ek gean kin. Der is noch wat oars út it echte libben oerwaaid nei dit boek: it hat in garânsjeregeling! Achter yn it boek binne de lytse letterkes te finen.

Resinsjes

Friese literatuursite Jelle van der Meulen: ‘Omdat de verhalen zo soepel geschreven zijn, ben je snel geneigd om mee te gaan in het verhaal van het hoofdpersonage, waardoor je regelmatig op het verkeerde been gezet wordt.’

Leeuwarder Courant: ‘Tiemersma brûkt in linich en libben Frysk, hy wit mei it measte gemak in idele skriuwer, in âldere frou of in webdesigner te beskriuwen. Yn dit boek binne sechtjin moai behindige romans byinoar brocht.’ (****

Beskikberens (Liever de Nederlandstalige versie? Zie elders in deze bibliografie)

ynfo / info

Ik bedoel maar! (2016)

Zestien verhalen die met toewijding worden beheerd door een gepensioneerde conducteur, dat is de verhalenbundel ‘Ik bedoel mar / Ik bedoel maar’ in een notendop.

Het zijn verhalen waarin mensen worden geconfronteerd met de verrassingen die het leven in petto heeft. Vaak lijken het maar kleine gebeurtenissen, zoals een busreis door de Pyreneeën over weggetjes die net zo smal zijn als de bus breed is. Of neem de jongeman die op weg naar zijn werk in een muziekcafé een filmpje maakt van twee shoppende dames en er vervolgens achter komt dat niets is wat het lijkt. Dat laatste gaat zeker op voor een bekende schrijver die onderweg naar een lezing in Buitenpost wordt gekidnapt.

De verhalen laten zien hoe het bestaan soms van toevalligheden aan elkaar hangt, waarbij het aan de personages in dit boek is een oplossing te vinden. De toon is licht gehouden, humor en ernst gaan hand in hand, zoals het in het ‘echte’ leven ook kan gaan. Er is nóg iets uit het ‘echte’ leven overgewaaid: dit boek kent een garantieregeling: niet goed, geld terug! Achter in het boek zijn de kleine lettertjes te vinden.

Recensies

Friese literatuursite Jelle van der Meulen: ‘Omdat de verhalen zo soepel geschreven zijn, ben je snel geneigd om mee te gaan in het verhaal van het hoofdpersonage, waardoor je regelmatig op het verkeerde been gezet wordt.’

Leeuwarder Courant: ‘Het taalgebruik is soepel. Met het grootste gemak weet hij een ijdele schrijver, een oudere vrouw of een webdesigner neer te zetten. In dit boek zijn eigenlijk zestien beknopte romans samengebracht.’ (****)

Beschikbaarheid (Leaver de Frysktalige ferzje? Sjoch fierderop yn dizze bibliografy)

ynfo / info

Einum (2012)

Yn it djippe suden fan Kanada set in fûgeltsje útein mei de oerstek nei Europa. Tagelyk wurdt by in wenningstichting yn it noarden fan Nederlân in brief opsteld. 

Balansearjend op it snijflak fan lân en see leit Einum, in buertskip yn in lânskip fan boulannen mei op de achtergrûn in him yn rap tempo útwreidzjend havengebiet. Yn achttjin miniatueren wurdt in skets jûn fan de ynwenners: in keunstner dy’t besiket de skimering tusken skaad en ljocht fêst te lizzen, in demintearjende frou, in famke dat de leafde ûntdekt, in boer dy’t siket om in masteresse, in twilling dy’t in troch it smookferbod troffen kafeetsje nij libben besiket yn te blazen.

Geandewei floeie al dy libbens yn elkoar oer en dan ynienen is dêr dy brief. En ferskynt in fûgeltsje oan ’e loft...

Bekroand mei de Gysbert Japicxpriis 2015

Resinsjes

Literatuerside Jelle van der Meulen: ‘Koos Tiemersma heeft door de uitgangspunten en de constructie van zijn nieuwe roman, gecombineerd met een gedreven schrijfstijl een zeer boeiende roman afgeleverd.’

Literair blêd Ensafh (75): ‘Yn it earstoan kriget men de yndruk dat it allegearre losse ferhalen binne fan minsken dy’t miskien letter byinoar komme. Mar de relaasjes tusken de minsken wurde gauwernôch dúdlik en sa streame de personaazjes yninoar oer. En dêrmei wurdt it helder hoe keunstich it boek konstruearre is.'

Sjuery Gysbert Japicxpriis 2015: ‘Einum biedt in filmyske blik op it libben yn in hjoeddeiske plattelânsmienskip. De ferteller lit ús yn de kunde komme mei de kleurrike bewenners yn in úthoeke fan in noardlike krimpregio. Yn elk haadstik sjogge wy it doarpke út it perspektyf fan in folgjend personaazje, wêrmei’t de byinoar lâns en mei-inoar belibbe ferhalen yninoar ferfrissele wurde. De skriuwer hâldt de faasje deryn troch syn bysûndere fernijende fertelstyl. Mei humor, en ek each foar tragyk, hat er in wrachtich boek skreaun oer it moderne Fryslân.'

Beskikberens (Liever de Nederlandstalige versie? Zie elders in deze bibliografie)

ynfo / info

Einum (2012)

In het diepe zuiden van Canada kiest een vogeltje het luchtruim om via IJsland en de Schotse kusten te beginnen aan de oversteek naar Europa. Tegelijkertijd wordt er bij een woningstichting in het noorden van Nederland een brief opgesteld.

Balancerend op het snijvlak tussen land en zee ligt Einum, een nietig buurtschap temidden van zich eindeloos voortbordurende bouwlanden, met op de achtergrond een zich in snel tempo uitbreidend havengebied. In een achttiental miniaturen wordt het leven van de schaarse inwoners geschetst: een kunstenaar die op jacht is naar de overgang van licht naar donker, een dementerende vrouw, een meisje dat de liefde van haar leven ontdekt, een boer op zoek naar de meesteres die hij zijn hele leven heeft moeten missen, een tweeling op leeftijd die een door het rookverbod getroffen cafeetje nieuw leven probeert in te blazen.

Gaandeweg vloeien al die levens in elkaar over en dan is daar opeens die brief.
En valt er een vogeltje uit de lucht…

Bekroond met de Gysbert Japicxpriis 2015

Recensies

Literatuursite Jelle van der Meulen: ‘Froon Akker heeft door de uitgangspunten en de constructie van zijn nieuwe roman, gecombineerd met een gedreven schrijfstijl een zeer boeiende roman afgeleverd.’

Literair blad Ensafh (75): ‘Aanvankelijk krijgt men de indruk dat het allemaal losse verhalen zijn over mensen die later wellicht bij elkaar komen. Al snel wordt duidelijk hoe de verhoudingen liggen en stromen de personages in elkaar over. Dan wordt duidelijk hoe kunstig dit boek is geconstrueerd.’

Jury Gysbert Japicxprijs 2015: ‘Einum biedt een filmische blik op het leven binnen een gemeenschap op het platteland. De verteller laat ons kennismaken met de kleurrijke bewoners van een noordelijke krimpregio. Met elk hoofdstuk zien we de gemeenschap vanuit het perspectief van een volgend personage, waarbij de verschillende verhalen in elkaar overvloeien. De schrijver houdt de vaart erin door zijn bijzondere, vernieuwende schrijfstijl. Met humor, maar ook met oog voor tragiek, heeft hij een waarachtig boek over het moderne Friesland geschreven.'

Beschikbaarheid (Leaver de Frysktalige ferzje? Sjoch fierderop yn dizze bibliografy)

ynfo / info

Ûnder wetter (2009)

It is 2065. Fryslân wurdt yn it ramt fan in wrâldwiid klimaatakkoart priisjûn oan it stiigjende seewetter.

De âlde keninginne Amalia hellet de bonken fan har foarâlden út de Grutte Tsjerke, rûnom hearsket ferfal en binne der rellen. De befolking moat nei Dútslân of Poalen, foar't de diken trochstutsen wurde. Yn Ljouwert en Grins rinne noch in pear minsken om dy’t de yllúzje koesterje dat se bliuwe kinne. Se foarmje in aksjegroep dy’t de Fryske taal en identiteit bewarje wol. It deiboek fan Sil Posset jout fan binnen út in sfearfol en spannend ferslach fan har aktiviteiten.

Resinsjes

Leeuwarder Courant: ‘Dizze knappe roman leveret in wichtige bydrage oan de diskusje oer identiteit en ymmigraasje.’

De Moanne: ‘Tiemersma hat op oangripende wize in sfear fan mankelikens, ferfal en ferlittenheid delsetten.’

Beskikberens

ynfo / info

It liet fan de ibis (2006)

Obi Okere is in Nigeriaanse keunstner dy’t op útnûging fan galeryhâldster Anne Hartogh nei Nederlân ta komt om hjir op in werf te wurkjen oan in grutte tentoanstelling. Al gau rekket er befreone mei Eva Leijn, in famke mei it syndroom fan Down dat yn ’e buert fan de werf wennet. Okere syn oanwêzigens ropt net allinnich ynstimming op, mar ek wjerstân, hielendal wannear’t Eva op mysterieuze wize ferdrinkt.

It liet fan de ibis lit him lêze as in spannende roman, mar ek as kroanyk fan in stêd oan ’e ein fan de tweintichste iuw dêr’t hoop, leafde en eigenbelang ynelkoar betize reitsje. Tagelyk is it in lyrise fertelling oer in keunster dy’t besiket om te oerlibjen yn twa wrâlden. Wat spile him ôf yn it suden fan Nigearia, dêr’t er grutbrocht waard tsjin in dekôr fan oaljewinning, byleauwe en de striid om macht en jild?

Resinsjes

Leeuwarder Courant: ‘Dit is sûnder mis in wichtige, aktuele roman, dy’t gjin tel ferfeelt: in Fryske stedskronyk, mar ek in somber byld fan it hjoeddeistige West-Europa’

World Literature Today: ‘For Tiemersma in this novel emerges as an ambitious writer who is not content to repeat the formula for past success.

Beskikberens

ynfo / info

Het lied van de ibis (2006)

Obi Okere is een Nigeriaanse kunstenaar die op uitnodiging van galeriehoudster Anne Hartogh naar Nederland komt om hier op een scheepswerf te werken aan een grote tentoonstelling. Algauw sluit hij vriendschap met Eva Leijn, een meisje met het syndroom van Down dat in de buurt van de werf woont. Okeres aanwezigheid roept niet alleen instemming, maar ook weerstand op, al helemaal nadat Eva op mysterieuze wijze is verdronken.

Het lied van de ibis laat zich lezen als een spannende roman, maar ook als de kroniek van een stad aan het eind van de twintigste eeuw, waar haat en hoop, liefde en eigenbelang in elkaar verstrikt raken. Tegelijkertijd is het een lyrische vertelling over een kunstenaar die probeert te overleven in twee werelden. Wat speelde zich af in het zuiden van Nigeria, waar hij werd grootgebracht in een decor van oliewinning, bijgeloof en strijd om macht en geld?

Recensies

Leeuwarder Courant: ‘Dit is ongetwijfeld een belangrijke, actuele roman, die geen moment verveelt: een Friese stadskroniek, maar ook een somber beeld van het huidige West-Europa.’

World Literature Today: ‘For Tiemersma in this novel emerges as an ambitious writer who is not content to repeat the formula for past success.’

Beschikbaarheid (Leaver de Frysktalige ferzje? Sjoch fierderop yn dizze bibliografy)

ynfo / info

De mjitte (2004)

Mette krijt mei har fjirtichste oanstriid om yn har fammensjierren te dûken. Al gau sit se wer midden yn it ferline: yn de kleurrike folksbuert fan in Frysk stedsje, mei in alkohoalyske heit, in dweperige mem en Boyen, in wat jongere healbroer mei in fierstente rike fantasy.

De fassinaasje fan Mette foar Boyen sloech om yn ôfgeunst en by einsluten in ferwidering tusken beide. Mar nei al dy jierren wol Mette op 'e nij kontakt mei Boyen en sjocht se foar it earst ek kritysk nei har eigen hâlden en dragen. Of hat se in oare bedoeling? Ien ding is wis: yn dizze roman binne de dingen net altyd wat se op it earste gesicht lykje te wêzen. Dit is in roman mei djipgong en tagelyk mei in humoristyske knypeach. In boek om net te missen!

Resinsjes

Leeuwarder Courant: ‘It boek is dêrby strak en kundich opboud. ‘De mjitte’ is gewoan in prima roman.’

Farsk: ‘Hieltyd wer kin er my mei syn byldzjende en hast altyd orizjinele beskriuwings presys oanjaan wat er bedoelt.’

De Moanne: ‘Doe en noch en wer: saken dy’t yn it ferline bard binne, en noch altyd trochwurkje of op ‘e nij begjinne.’

Beskikberens

ynfo / info

De ljedder (2002)

‘De ljedder’ is it ferhaal fan de alvejierrige Jacob Nauta op in Fryske pleats yn it begjin fan de Twadde Wrâldoarloch. As er âlder is, oertinkt er wat der yn dy jierren no eins foarfoel.

Hy siket út wat de achtergrûn fan de mysterieuze Job Wassermann wie, in Dútse joad dy't doedestiids op de pleats ûnderdûkt siet. It ferhaal, skreaun yn in poëtise en somtiden ek hilarise styl, boeit fan begin oant de spannende ein.

It boek waard yn 2003 bekroand mei de earste Rink van der Veldepriis. 

Resinsjes

Leeuwarder Courant: ‘In talintfolle skriuwer.’

Friesch Dagblad: ‘En no net sa deun, keapje dat boek!’

De Moanne: ‘Net it eigentlike ferhaal dus, mar it dekor dêromhinne soarget derfoar dat dit boek boppe himsels útstiicht.’

Sjueryrapport Rink van der Veldepriis: ‘De ljedder’ is in ferrassend knap wurk.’

World Literature Today: ‘The literary future of Friesland brightens with the publication of this fine accomplishment.’

Beskikberens (Liever de Nederlandstalige versie? Zie elders in deze bibliografie)

ynfo / info

De ladder (2002)

‘De ladder’ is het verhaal van de elfjarige Jacob Nauta op een Friese boerderij in het begin van de Tweede Wereldoorlog. Op latere leeftijd overdenkt hij wat er in de oorlogsjaren eigenlijk gebeurd is.

Hij gaat op zoek naar de achtergrond van de mysterieuze Job Wassermann, een Duitse jood die destijds op de boerderij van zijn ouders was ondergedoken. Wat gebeurde er werkelijk in die donkere nacht, toen Jacob iets hoorde en op onderzoek uit ging? Wie werd er begraven op de begraafplaats achter het spoor? Het verhaal, geschreven in een poëtische en soms hilarische stijl, boeit van begin tot spannend slot. Het boek werd bekroond met de Rink van der Veldeprijs.

Recensies

Juryrapport Rink van der Veldeprijs: ‘De ladder’ is een verrassend boek.’

World Literature Today: ‘The literary future of Friesland brightens with the publication of this fine accomplishment.’

8Weekly: 'Spannend!'

Beschikbaarheid (Leaver de Frysktalige ferzje? Sjoch fierderop yn dizze bibliografy)

ynfo / info